Wat is het oxidatiegetal?

Laten we eens naar de volgende halfreactie kijken:

Je ziet dat het aluminiumion drie elektronen opneemt om vervolgens vast aluminiummetaal te worden. De lading van het aluminium verandert tijdens deze halfreactie dus van 3+ (in het ion) naar 0 (in het metaal). We zeggen ook wel dat het oxidatiegetal van aluminium verandert van 3+ naar 0.

Deze verandering van oxidatiegetal bepaalt in feite de hoeveelheid elektronen die betrokken is bij een halfreactie. Om van 3+ naar 0 te gaan plaats je dus links van de pijl 3 elektronen. Het oxidatiegetal is dus geen formele lading maar een denkbeeldige lading die je gebruikt bij het opschrijven van halfreacties.

Er zijn een aantal regels voor het toekennen van een oxidatiegetal:

1. het oxidatiegetal van een element is altijd 0. Voorbeeld: het oxidatiegetal van Al (s) is 0.
2. het oxidatiegetal van een metaalion is gelijk aan zijn lading. Voorbeeld: het oxidatiegetal van Fe²⁺ is 2+.
3. het oxidatiegetal van een niet-metaalion is gelijk aan zijn lading. Voorbeeld: het oxidatiegetal van O²⁻ is 2−.

Voorbeeld
Wat is het oxidatiegetal van aluminium in het ion Al(OH)₄⁻?
Antwoord: de lading van het OH⁻ ion is 1−. Het oxidatiegetal is dus ook 1−. Er zitten vier OH− in Al(OH)₄⁻. Dit is totaal 4−. Het gehele deeltje is 1− geladen. Dat kan alleen als het aluminium 3+ geladen is. Het aluminium heeft dus een oxidatiegetal van 3+.

Voorbeeld
Wat is het oxidatiegetal van het zwavel in het ion SO₄²⁻?
Antwoord: de lading van het O²⁻ ion is 2−. Het oxidatiegetal is dus ook 2−. Er zitten vier O in SO₄²⁻. Dit is totaal dus 8−. Het gehele sulfaation is 2− geladen. Dit kan alleen als het zwavel een oxidatiegetal heeft van 6+.
Let goed op: zwavel heeft niet de lading 6+ maar het oxidatiegetal 6+. Dit is slechts een rekeneenheid. De 'lading' van S is immers 2− (S²⁻ = sulfide ion).